ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Jinping Güney Kore’nin Busan kentinde bir araya geldi. Yaklaşık iki saat süren görüşmede, tarafların uzun süreden beri devam eden ticari gerilimin yatıştırılması için somut adımlar atılması konusunda anlaştıkları belirtildi. Görüşmenin ardından, nadir toprak elementleri, gümrük vergileri ve tarımsal ithalat gibi kritik ve tartışmalı konularda uzlaşmaya varıldığı duyuruldu. Çin, stratejik öneme sahip nadir toprak elementleri ihracatına getirdiği sıkı kontrolleri bir yıl süreyle askıya alırken, ABD ise Çin mallarına uyguladığı fentanil ile ilgili tarifeleri yüzde 20’den yüzde 10’a indirdi.

Varılan anlaşmayı “harika” olarak nitelendiren Trump, Çin ile yaşanan anlaşmazlıkların çözüldüğünü iddia etti. Trump, Çin’in ABD’den büyük miktarlarda soya fasulyesi ve başka tarım ürünleri alacağını açıklayarak, seçmen tabanına yönelik mesajlar vermeye çalıştı. Verilen tavizler, iki tarafın da ekonomik ve siyasi çıkarlarını koruma çabasının bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

Anlaşmalar, tarım ve nadir toprak elementleriyle sınırlı kalmadı. Ticaret kısıtlamalarının askıya alınması, nakliye, lojistik ve gemi inşa sektörlerini de kapsıyor. Mayıs’ta başlatılan ve Ağustos ayında uzatılan gümrük vergisi moratoryumu bir yıl daha geçerli olacak. Buna , ABD’nin Çin mallarına uyguladığı toplam gümrük vergisi oranı yüzde 57’den yüzde 47’ye düşecek. Karşılıklı tavizler, özellikle binlerce şirketi ilgilendiren yaptırım ve ticaret kısıtlamalarını da geçici olarak askıya alıyor.

Tartışmalı alanlarda da olumlu işaretlerin verildiği ileri sürülüyor. Çin, ABD’nin fentanil krizine karşı daha sıkı denetimler uygulayacağını taahhüt ederken, TikTok ve yapay zeka çipleri gibi teknoloji odaklı sorunların çözümü için iş birliğine hazır olduğunu belirtti. Nvidia CEO’su Jensen Huang ile görüşmelerin planlanması, gelişmiş yarı iletkenler konusunda iki ülke arasındaki anlaşmazlığın çözümüne yönelik ilk adım olarak değerlendiriliyor.

Şi Jinping, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, “iki tarafın temel ticaret sorunlarını çözme konusunda fikir birliğine vardığını” ifade ederken, ayrıntılar üzerinde çalışmanın sürdüğünü belirtti. Liderler, anlaşmaların uygulanması için ekiplerin hızla çalışması gerektiğini vurguladı ve karşılıklı ziyaretlerin planlandığını duyurdu. Trump’ın Nisan ayında Çin’i ziyaret etmesi Şi’nin de ABD’ye iadei ziyarette bulunması bekleniyor. Çin Ticaret Bakanlığı, müzakerelerin sonuçlarını “zor kazanılmış” olarak nitelendirerek, uygulamada da ABD ile iş birliği yapacaklarını ifade etti.

Tarafların karşılıklı ziyaret planlarını ilan etmeleri, ilişkilerin sembolik olarak normalleşme yönünde ilerlediği izlenimini yaratıyor. Ancak anlaşmaların yalnızca bir yıl geçerli olacak olması, sürecin geçici olduğuna işaret ediyor. Varılan anlaşmalar ve karşılıklı ziyaretlerin planlanması her iki tarafın da ekonomik baskıları hafifletme ve ticari ilişkileri normalleştirme isteğini ortaya koyuyor.

Ancak anlaşmaların süresinin kısa tutulması, ulaşılan “çözümün” geçici olduğuna işaret ediyor. Dolaysıyla Busan görüşmesi, ABD-Çin ilişkilerinde kalıcı bir uzlaşıdan ziyade, ekonomik çıkarların ve stratejik kaygıların dengelenmeye çalışıldığı bir ara durak olacak gibi görünüyor. Taraflar, karşılıklı bağımlılığın farkında oldukları için ilişkileri sürdürmeye çalışsa da teknoloji, güvenlik ve jeopolitik alanlardaki çıkar çatışmalarının devam etmesi, bu tür uzlaşmaların kırılgan doğasını koruyacağını gösteriyor.

İçindekiler: Aç

Trump ve Şi’den ticaret gerilimine “mola”